Nederland

Zoals bij geschiedenis is vermeld zijn er vanaf 1857 artsen homeopathisch werkzaam in ons land. Aanvankelijk werkten zij als huisarts, later ook na tweede wereldoorlog aangevuld met artsen die op consultatieve basis praktijk voerden (privé-praktijk). Vanaf ongeveer 1980 hebben zich in toenemende mate niet-artsen als homeopathisch therapeut gevestigd. Dit ging samen met een toenemende belangstelling voor homeopathie onder het grote publiek en het ontstaan van meerdere opleidingen homeopathie voor niet-artsen.

Houding van het publiek ten aanzien van de homeopathie: In 2009 noemt J.T.H.J. Dekker in zijn vergelijking van homeopathie in Nederland met drie andere landen het aantal van 300 homeopathisch artsen en 670 geregistreerde therapeuten (www.homeopathienetwerk.nl). Daarnaast zouden nog eens circa 1000 niet geregistreerde therapeuten werkzaam zijn. Ongeveer 8-10% van de bevolking maakt gebruik van de homeopathie, met één tot anderhalf miljoen bezoeken per jaar.

Volgens het CBS is homeopathie de populairste complementaire geneeswijze met 4 miljoen gebruikers.

Momenteel omvat de vakgroep Homeopathie van de AVIG 233 homeopathisch artsen.

Organisaties in het homeopathisch veld

Vakgroep Homeopathie AVIG 
De homeopathische artsen zijn verenigd binnen de vakgroep homeopathie van de AVIG. Binnen deze vakgroep wordt gewerkt aan kwaliteitsbewaking, ontwikkeling en wetenschappelijke onderbouwing van de homeopathie. Homeopathisch artsen die voldoen aan de kwaliteitseisen van de AVIG, zoals opleiding, nascholing en praktijkvoering, zijn registerlid van de AVIG. Consulten bij registerleden worden door de meeste zorgverzekeraars (gedeeltelijk) vergoed. Tevens is er een klachtenregeling en tuchtprocedure.

Artsenvereniging Voor Integrale Geneeskunde (AVIG) is opgericht in 2011.
Het doel van de AVIG is de bevordering van de integrale geneeskunde, kortweg komt dat neer op het streven naar de “best of both worlds”, het bundelen van algemeen medische principes met alle onderbouwde vormen van complementaire en reguliere behandelwijzen. Tot de complementaire behandelwijzen behoort ook de homeopathie.
De meeste homeopathische artsen die tot 2011 lid waren van de Artsenvereniging voor homeopathie(VHAN), zijn tot deze nieuwe organisatie toegetreden.
Huidige vakgroepen zijn: homeopathie, natuurgeneeskunde, neuraaltherapie en acupunctuur.
Leden ontvangen het TIG, “Tijdschrift voor Integrale Geneeskunde
De AVIG telt ongeveer 400 leden, zowel artsen als tandartsen.

SGCIG ( Stichting Geschilleninstantie Complementaire Geneeskunde) is een geschilleninstantie waartoe men zich kan wenden indien de afhandeling van een conflict  door de klachtenfunctionarissen  van de AVIG niet tot een aanvaarde oplossing heeft geleid. Deze instantie beoordeelt de situatie juridisch en is bevoegd een oordeel uit te spreken en een eventuele schadeclaim toe te wijzen.

Nederlandse Vereniging van Klassiek Homeopaten (NVKH) is de beroepsvereniging van homeopathisch werkende therapeuten.
Aan het lidmaatschap worden eisen gesteld van opleiding, nascholing en praktijkvoering.
Het doel van NVKH is het bevorderen van de klassieke homeopathie en toezicht houden op kwaliteit van haar leden. Ook is er een beroepsregister waarin alle geregistreerde leden zijn opgenomen. Consulten bij registerleden worden door de meeste zorgverzekeraars (gedeeltelijk) vergoed.

De Nederlandse Organisatie van Klassiek Homeopaten (NOKH) Is een beroepsorganisatie van klassiek homeopaten. De NOKH ziet de homeopathie als een hoofdstroming binnen de alternatieve zorg. Homeopathie biedt een alternatief voor de reguliere behandelingen. De NOKH-homeopaten voldoen aan de kwaliteitscriteria die het Ministerie van VWS heeft laten ontwikkelen.

Koninklijke Vereniging ter Bevordering der Homeopathie in Nederland (KVHN) ook wel “Vereniging Homeopathie” Een onafhankelijke consumenten-belangen-organisatie die open staat voor een ieder die belangstelling heeft voor de homeopathie en die deze geneeswijze wil ondersteunen. Het streven is de homeopathie een volwaardig onderdeel te laten zijn van de huidige gezondheidszorg. De vereniging geeft informatie over homeopathie aan een breed publiek, investeert in wetenschappelijk onderzoek in de homeopathie en treedt in overleg met overheid en verzekeraars. Zij geeft het tijdschrift “Homeopathie Magazine“ (HM) uit.

Patiënten Platform Complementaire Gezondheidszorg (PPCG) 
De PPCG is een samengaan van patiëntenorganisaties die affiniteit hebben met complementaire zorg. De PPCG beoogt een algehele erkenning van de complementaire geneeswijzen in Nederland. Zij werkt daartoe samen met andere partijen in dit veld, waaronder artsen en onderzoekers. PPCG wil de schakel zijn tussen patiëntenorganisaties, hulpverleners en onderzoekers om tot een gezamenlijk erkenning van de complementaire zorg in Nederland te komen. Een belangrijk punt is de bevordering van de keuzevrijheid van de patiënt ten aanzien van reguliere en complementaire zorg. DE PPCG initieert onderzoek op vlak van integrale geneeskunde (o.a. Bolk-instituut)De PPCG is bezig zichzelf om te vormen tot Platform Integrale Gezondheidszorg met verschillende activiteiten. Een van de activiteiten is een website, www.wijzernaargezondheid.nl, waarop alle informatie te vinden is over de belangrijkste vormen van geneeskunde, zowel voor mensen die op zoek zijn naar hulp bij hun klachten als voor professionals.

Stichting VHAN is een onafhankelijk organisatie die:

  • wetenschappelijk onderzoek op gebied van homeopathie bevordert;
  • het onderwijs in de homeopathie aan de universiteiten bevordert door presentaties over homeopathie aan te bieden aan artsen, coassistenten en medische studenten, al dan niet binnen het kader van onderwijs in complementaire geneeswijzen;
  • de Homeopathische Bibliotheek in stand houdt en onderhoudt, welke is ondergebracht bij de Universiteitsbibliotheek Utrecht;
  • objectieve, gefundeerde en actuele informatie verzorgt over homeopathie voor artsen, patiënten en beleidsmakers door middel van deze website.
Samen voor Homeopathie is een platform van alle organisaties die de homeopathie een warm hart toedragen. Doel van dit platform is om als één coherent veld de krachten voor homeopathie te bundelen.

Hortus Alkmaar
De Hortus Alkmaar is de voormalige productietuin van VSM geneesmiddelen en nu doorgestart als onafhankelijke organisatie. Deze botanische tuin is gespecialiseerd in geneeskrachtige planten.

Remedy Bank
Het doel van de “Remedy Bank” organisatie is een zo uitgebreid mogelijke collectie van gecertificeerd uitgangsmateriaal te beheren voor het vervaardigen van homeopathische geneesmiddelen en die wereldwijd beschikbaar te stellen. Zo heeft de Remedy Bank nauw contact met de hortus Alkmaar voor het beschikbare planten materiaal. De organisatie structuur is een coöperatie waar iedereen die daar belang bij heeft aan kan deelnemen, ook particulieren.

Verloskunde

Vereniging Verloskunde & Homeopathie (VV&H)
Organisatie van verloskundigen die homeopathische begeleiding geven rond zwangerschap en bevalling.

Tandheelkunde

Nederlandse Vereniging tot bevordering van Bio-energetische Tandheelkunde (NVBT).
De bio energetische-tandartsen maken behalve van homeopathie ook gebruik van andere additieve behandelmethoden zoals neuraaltherapie, (elektro-) acupunctuur en is er aandacht voor het biologisch goed verdragen van tandheelkundige materialen.
Een deel van deze tandartsen is ook lid van de AVIG.

Diergeneeskunde

De homeopathisch werkende dierenartsen zijn vertegenwoordigd in de Studiegroep Complementair werkende Dierenartsen (SCwD), een studiegroep binnen de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD).
Ze zijn te vinden onder www.holistischedierenartsen.nl

 

De Beroepsvereniging Klassiek Homeopaten voor Dieren (BKHD) is een beroepsvereniging waar professionele homeopaten voor dieren zijn geregistreerd. De leden werken volgens gekwalificeerde richtlijnen. Consulten van bij de BKHD geregistreerde therapeuten worden (gedeeltelijk) vergoed door Proteq.

Opleidingen; onderwijsinstituten voor de verschillende zorgverleners

  •  De Homeopathie Stichting is een onafhankelijk instituut voor artsen en te zien als opvolger van het lesinstituut SHO. De homeopathie Stichting verzorgt een 3-jarige postacademische cursus homeopathie (PACH) voor artsen. Daarnaast organiseert deze stichting nascholingen voor homeopathische artsen.( homeopathiestichting.nl)
  • Opleidingen homeopathie die opleiden tot homeopathisch therapeut:
    • Academie voor Klassieke Homeopathie te Zwolle en Amsterdam
    • Homeopathie Academie Nederland HAN te Almelo
    • Hogeschool voor Natuurgeneeskunde en Homeopathie te Arnhem (HvNA).
    • School voor Homeopathie te Amersfoort, onlangs overgegaan in de HvNA te Arnhem.
    • Opleidingscentrum voor Klassieke Homeopathie te Eindhoven en Utrecht.
  • Hier nog te noemen de opleiding voor diergeneeskundig homeopathisch therapeut:
    • Veterinair Homeopathie College Nederland (VHCN) te Lochem
    • Studierichting Veterinaire Homeopathie van de HAN te Almelo
  • Voor verloskundigen bestaat de mogelijkheid een post-hbo opleiding homeopathie te volgen bij de HAN te Almelo

Homeopathie in Europa, schets van belangrijke landen

Momenteel is de homeopathie in vele landen van Europa een belangrijk onderdeel van de gezondheidszorg. In de meeste landen wordt de homeopathie door de overheid echter niet gesteund en wordt het belang voor de gezondheidszorg niet gezien. Honderd miljoen EU burgers, zo’n 29% van de bevolking van de EU, gebruiken homeopathische geneesmiddelen voor hun dagelijkse gezondheidszorg. Er zijn in Europa 45.000 artsen met een homeopathische opleiding. Homeopathie wordt in 40 van de 42 landen in Europa toegepast. Hier volgt een schets van de situatie in een paar belangrijke landen.

  • Duitsland
    Duitsland is vanouds her de bakermat van de homeopathie en deze geneeswijze heeft een vaste plaats in Duitsland. Men kan zeggen dat het gebruik van homeopathische geneesmiddelen bijna een onderdeel vormt van de Duitse cultuur. In 2011 werd er voor 400 miljoen euro omgezet. Ongeveer 7000 artsen passen de homeopathie toe in hun praktijk. De homeopathisch artsen zijn georganiseerd in de Deutsche Zentralverein Homöopathischer Ärzte. Daarnaast passen vele geregistreerde Heilpraktiker de homeopathie in de praktijk toe.
  • Groot Brittannië
    Door goede resultaten sinds de eerste invoering van homeopathie in het begin van de 19e eeuw in GB is de acceptatie en groei van de homeopathie gestaag toegenomen.
    Het Engels koningshuis liet zich vroeger al naar volle tevredenheid door homeopathische artsen behandelen. Momenteel is Prins Charles altijd nog een warm pleit bezorger van de homeopathie.
    De homeopathie maakt een onderdeel uit van het National Health System (NHS).
    Een paar cijfers: naar schatting 10% van de bewoners van de UK gebruikt homeopathie, ongeveer 6 miljoen mensen. In het NHS worden ongeveer 40 000 voorschriften per jaar gedaan door artsen die homeopathisch werken.
    Momenteel zijn er drie homeopathische ziekenhuizen. Er zijn 400 artsen die homeopathisch werken, gereguleerd door de Faculty of Homeopathy.
    Daarnaast werken 1500 professionele homeopathisch therapeuten met homeopathie; de kwaliteit van hun werk wordt bewaakt door registratie in de “Society of Homeopaths
    (bron HR institute ( www.hri-research.org )
    Hoewel de homeopathie in het Verenigd Koninkrijk altijd een sterke positie heeft gehad, wordt de positie momenteel bedreigd door felle aanvallen van sceptici. Zij eisen verwijdering van homeopathie uit het NHS en sluiting van alle homeopathische ziekenhuizen.
  • Frankrijk
    In Frankrijk is het gebruik van homeopathie zeer populair en het land heeft een eigen homeopathische traditie. Vooral de klinische homeopathie voorgeschreven in C-potenties beneden de CH30 en complex-homeopathie doen opgang. Binnen de huisartsenpraktijk is het geaccepteerd om homeopathische geneesmiddelen naast reguliere geneesmiddelen voor te schrijven. De grootste homeopathische geneesmiddelfabrikanten zitten in Frankrijk en beheersen de markt. Zo is Oscillococcinum (Boiron), een homeopathisch geneesmiddel tegen de griep met wetenschappelijk vastgestelde werkzaamheid ( zie bijv art uit 2016 http://mrmjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40248-016-0049-0 ), het meest gebruikte zelfzorgmiddel in Frankrijk. Ook in ons land is dit geneesmiddel populair.
  • België
    In België wordt homeopathie voornamelijk door artsen in een huisartssetting uitgevoerd. Vanaf de jaren 70 van de vorige eeuw was er een sterke groei van het aantal artsen die zich verdiepten in de klassieke homeopathie. De invloed van Pierre Schmidt uit Geneve, die bij directe leerlingen van Kent onderwezen was en later de invloed van uit Zuid Amerika in de persoon van Masi Elisalde was groot.
    Men kan zeggen dat deze ontwikkeling in de jaren 80 van de vorige eeuw is overgesprongen naar Nederland. De artsenopleiding van de SHO werd in het begin deels ingevuld door homeopathisch ervaren collega’s uit Vlaanderen. Nog steeds bestaan er warme contacten met Belgische collega’s. zie VSU
  • Zwitserland
    Na een referendum onder de bevolking heeft homeopathie, net als een aantal andere complementaire therapieën, in 2016 officieel een vaste plaats in het systeem van de Zwitserse gezondheidszorg gekregen. Hiermee heeft de homeopathie dezelfde status als reguliere therapie. Dat is niet zomaar gegaan. Na in 2005 vanwege gebrek aan bewijs van effectiviteit, te zijn afgewezen, heeft op last van de Zwitserse overheid een diepgaand onderzoek plaatsgevonden naar complementaire geneeskunde. Dit rapport verscheen eind 2011 en bevat de meest uitvoerige evaluatie van homeopathische geneeskunde die ooit door een regering tot stand gekomen is [1] (Zwitsers rapport). Hierin werd bevestigd dat de homeopathische geneeskunde goed wetenschappelijk onderzocht is op zijn werkzaamheid, en in de praktijk efficiënt en voordelig is. De conclusie was dat de homeopathische behandelingen in het Zwitserse plan voor volksverzekering opgenomen kunnen worden.
    Ongeveer de helft van de Zwitsers heeft ooit een complementaire behandeling ondergaan en was daar tevreden over. De helft van de Zwitserse artsen beschouwt deze behandelingen als efficiënt. De complementaire behandelingen worden voor een groot deel door artsen uitgevoerd. Als Zwitsers mogen kiezen tussen een regulier ziekenhuis en een ziekenhuis waar ook complementaire therapie wordt aangeboden, geeft het grootste deel van hen voorkeur aan deze laatste mogelijkheid.
  • Andere Europese landen
    In de Scandinavische landen heeft de homeopathie nauwelijks voet aan de grond gekregen. De overheden passen een zeer restrictief beleid toe. De laatste jaren neemt het aantal homeopathisch therapeuten wel toe. In landen als Spanje en Italië wordt homeopathie veel toegepast, te vergelijken met de situatie in Frankrijk.
    In Italië bedraagt de omzet aan homeopathische geneesmiddelen 300 miljoen euro en daarmee is deze markt de derde van Europa, na Duitsland en Frankrijk. Eén op de 6 Italianen gebruikt homeopathische geneesmiddelen voor zelfzorg (cijfers van firma DoxaPharma).

[1] Homeopathy in Healthcare: Effectiveness, Appropriateness, Safety, Costs by Gudrun Bornhöft and Peter F. Matthiessen (Editors). 2011. ISBN 978-3-642-20637-5. | FullText

Organisaties binnen Europa

  • European Committee for Homeopathy (ECH) vertegenwoordigt artsen gespecialiseerd in homeopathie in 25 Europese landen. Als een representatieve organisatie stimuleert de ECH de wetenschappelijke ontwikkeling van de homeopathie door artsen en de harmonisatie van professionele standaarden van opleiding en homeopathische praktijk in Europa. Met als doel een hoge kwaliteit van homeopathische zorg voor EU burgers binnen een medische context en integratie van de homeopathie binnen de officiële gezondheidszorg. ( http://homeopathyeurope.org/ )
  • European Central Counsel of Homeopaths (ECCH)
    Is een Europees verband van verschillende beroepsorganisaties van professioneel homeopathische therapeuten. Er zijn momenteel 25 organisaties lid vanuit 23 landen.
    Doelstellingen zijn te vergelijken met de ECH maar dan gericht op therapeuten. (link www.homeopathy-ecch.org )
  • EUROCAM
    EUROCAM is een netwerk van Europese CAM- patiëntenorganisaties, CAM-artsen en therapeuten met CAM-opleiding en dierenartsen die CAM toepassen. Het doel van EUROCAM is de bijdrage van CAM aan een gezonder Europa te bevorderen en CAM toepassing in Europa mogelijk te maken.
    EUROCAM wil preventieve gezondheidsvoorlichting en ziektepreventie bevorderen en de toegankelijkheid, betaalbaarheid en verkrijgbaarheid van CAM in het algemeen, op een Europees vlak promoten. Er is een samenwerking met het Europees parlement.

Homeopathie wereldwijd, schets van belangrijke landen

Meer dan 200 miljoen mensen gebruiken homeopathie. Homeopathie is buiten Europa onderdeel van nationale gezondheidszorg in vele landen, zoals Brazilië, Chili, India, Mexico en Pakistan.
Hierbij een schets van een aantal belangrijke landen buiten Europa.

  • India
    India is nummer één op de wereld als het gaat om gebruik, integratie en acceptatie van de homeopathische geneeskunde. India kent 3 parallelle vormen van medische zorg, welke zonder problemen naast elkaar functioneren: de traditionele Indiase natuurgeneeskunde (de ayurveda), daarnaast de reguliere geneeskunde en als derde de homeopathie. Het land gaat voorop wat betreft het aantal gebruikers van homeopathie met 100 miljoen mensen, die geheel afhankelijk zijn van homeopathie voor hun gezondheidszorg. Er zijn meer dan 200.000 geregistreerde homeopathische artsen momenteel, terwijl er elk jaar 12.000 bijkomen[1], [2] de opleidingen tot arts en homeopaat zijn vrijwel geïntegreerd en door de regering geregeld, een knappe prestatie in dit immense land. Een belangrijk punt zijn de lage kosten waarmee de homeopathie ook voor de armsten bereikbaar is. Vaak wordt de zorg zelfs gratis verstrekt. Moeder Theresa verstrekt gratis homeopathische zorg aan de allerarmsten in verschillende klinieken in Calcutta. De kosten van een homeopathische behandeling bedragen de helft van een reguliere behandeling in India. Daarbij is het verrassend te zien welke ernstige ziektebeelden met succes homeopathisch behandeld worden.
    Ook neemt India in de nieuwe ontwikkelingen van de homeopathie een leidende positie in met de persoon van Rajan Sankaran [link interne link].
  • Verenigde Staten van Amerika
    Hoewel homeopathie in de negentiende eeuw zeer populair was, is het door verschillende ontwikkelingen in het begin van de 20e eeuw vrijwel verdwenen uit de Verenigde Staten. Vanaf 1980 met de opkomst van Vithoulkas zijn er weer een aantal artsen en health professionals die homeopathie beoefenen, maar het grootste gebruik betreft de homeopathische zelfzorg. Volgens het National Institute of Health gebruiken meer dan 6 miljoen mensen in de VS homeopathie[3], [4]. Van de gebruikers van homeopathie zijn er ongeveer 1 miljoen kinderen en meer dan 5 miljoen volwassenen.
    Het is opvallend dat momenteel vanuit de VS een nieuwe hoopvolle ontwikkeling op gang gekomen is, de “Integrated Medicine” ( integrale geneeskunde, IG). In de Verenigde Staten bestaat al jaren een “Consortium voor Integrative Medicine”

    Veel Amerikaanse ziekenhuizen zijn op verzoek van hun patiënten complementaire therapie zoals reflexzone therapie en mindfulness gaan aanbieden. De integrale geneeskunde heeft als doel de complementaire therapie binnen de reguliere zorg te integreren op basis van bewijsvoering van de EBM (Evidence Based Medicine) (interne link, wetenschap) De IG heeft een oversteek gemaakt naar Europa. Homeopathie voldoet aan de definitie van de IG.

  • Zuid Amerika
    In Brazilië, Argentinië en Chili neemt de homeopathie een belangrijke positie in. Er wordt zelfs gesproken van de “Zuid-Amerikaanse school” vanwege het geheel eigen karakter van de op de miasmaleer van Hahnemann (interne link, 8.4.1.1 miasmaleer ) gebaseerde homeopathie. De homeopathie wordt universitair onderwezen. Belangrijke namen zijn Paschero, Masi en Ortega.

[1] Prasad R. Homoeopathy booming in India. Lancet, 2007; 370:1679-80 | Full Text
[2] Ghosh AK. A short history of the development of homeopathy in India. Homeopathy, 2010;99(2):130-6 | PubMed
[3] Black LI, et al. Use of Complementary Health Approaches Among Children Aged 4–17 Years in the United States: National Health Interview Survey, 2007–2012. National Health Statistics Reports, 2015; 78: February | Link
[4] Clarke TC, et al. Trends in the Use of Complementary Health Approaches Among Adults: United States, 2002–2012. National Health Statistics Reports, 2015; 79: February | Link

Mondiale homeopathische organisaties

  • Liga Medicorum Homoeopathica Internationalis (LMHI)
    De Liga is de homeopathische internationale medische organisatie opgericht in 1925 te Rotterdam. De LHMI vertegenwoordigt homeopathische artsen uit meer dan 70 landen.
    Het doel van de associatie is het ontwikkelen en behouden van de homeopathie.
    Er wordt jaarlijks een mondiaal congres gehouden met als doel de wetenschappelijke ontwikkeling en uitwisseling te bevorderen. LMHI
  • De International Association for Veterinary Homeopathy (IAVH)
    De organisatie voor homeopathische dierenartsen wereldwijd, met als doel inzicht te vergroten in de toepassing van homeopathische geneesmiddelen. In het bijzonder zet deze organisatie zich in voor de gezondheid van dieren binnen een breder medisch perspectief en in harmonie met de doelen van ecologische landbouw. De belangrijkste activiteiten zijn het bevorderen van klinisch onderzoek, publicaties en het uitwisselen van ervaringen. (www.iavh.org)

Onderzoeksinstituten

  • Carstens Stiftung
    De Carstens Stiftung, opgericht in 1982 door toenmalig Bondspresident Karl Carstens en zijn vrouw Veronica, beheert een enorme database met informatie over onderzoek in de homeopathie en andere complementaire geneeswijzen. De stichting beheert tevens een fonds waarmee onderzoek en onderwijs wordt gestimuleerd.
    http://www.carstens-stiftung.de
  • Stichting Louis Bolk Instituut
    Voert onderzoek uit in Nederland op vlak van duurzame landbouw, voeding en gezondheid.
    http://www.louisbolk.org/
  • Homeopathy Research Institute
    Het HRI is een onafhankelijk internationaal instituut opgericht om te voorzien in de behoefte naar kwalitatief hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek naar homeopathie. Daarnaast wil het beleidsmakers, onderzoekers, werkers in de gezondheidszorg en publiek goede wetenschappelijke, betrouwbare informatie geven over homeopathie.
    www.hri-research.org
Share This